Panik Atak EMDR Terapisi ile Kader Değil !

Yaşadığımız olumsuz deneyimler bazen zihnimizde hiç kapanmayan birer yara gibi kalır. Kendinizi sürekli kaygılı, mutsuz veya geçmişe takılı hissediyorsanız, bu sizin suçunuz değil; beyninizin o anıları henüz "işleyememiş" olmasıdır. Antalya Psikolog Duygu Özel olarak, EMDR terapisi ile bu ağır duygusal yükleri taşımak zorunda olmadığınızı, zihninizin iyileşme kapasitesine güvenebileceğinizi hatırlatmak isterim.

 

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), beynin doğal iyileşme mekanizmasını harekete geçiren bütüncül bir yaklaşımdır. Tıpkı vücudumuzun fiziksel bir yarayı iyileştirmesi gibi, zihnimiz de travmatik anıları işleyip sağlıklı bir yere yerleştirme kapasitesine sahiptir. EMDR terapisi, bu süreci hızlandırarak geçmişin bugünü yönetmesine son verir.

 

Eğer aşağıdaki durumları yaşıyorsanız, EMDR sizin için etkili bir çözüm yolu olabilir:

• Geçmişte yaşanan olayların (kaza, ayrılık, kayıp) etkisinden çıkamamak.

• Sebebi bilinmeyen panik atak veya yoğun kaygı nöbetleri.

• Sosyal ortamlarda duyulan aşırı çekingenlik veya özgüven problemleri.

• Tekrarlayan olumsuz ilişki döngüleri.

 

Terapi süreci, sadece geçmişi konuşmak değildir; bugünü daha huzurlu yaşayabilmek için zihinsel bir temizlik yapmaktır. Uzman Psikolog Duygu Özel eşliğinde yürütülen seanslarda amaç, acı veren anıları unutturmak değil, o anıların artık sizi incitmemesini sağlamaktır.

 

Yaşam kalitenizi düşüren, sizi sınırlayan korkulardan arınmak bir lüks değil, bir ihtiyaçtır. Siz de geçmişin gölgesinden çıkıp daha aydınlık bir geleceğe adım atmak istiyorsanız, profesyonel bir destekle bu süreci yönetebilirsiniz.

 

Öncelikle, EMDR tekniği ile çalışıldığında; diğer yöntemlere göre çok daha hızlı ve kesin çözüme ulaşılabiliyoruz. Çalışma yöntemi olarak işlenen olumsuz duygular, olumsuz düşünce kalıplarını değiştirmekle kalmıyor, kişi rasyonel düşünmeye de kendiliğinden kayıyor. Travma çalışılınca tüm semptomlar ortadan kalkıyor ve genellikle semptom üzerinde ayrı bir çalışma yapmaya gerek kalmıyor.

 

Biriken olumsuz duygular olumsuz düşünmeye ve olumsuz tutum sergilemelere yol açar. Bu kişilerde olumsuz hissetmeye bağlı olarak olumsuz düşünme hali artar. Fakat temel olan birikmiş olumsuz duygu yüküdür. Kognitif terapiler geçmişle ilgilenmez, dinamik terapilerde ise süreç yavaş ilerler. Yöntem olarak süreç bazen seneler alabilir. Halbuki dinamik ve kognitif terapilerle birlikte EMDR psikoterapisi uygulanıyor olsa çok daha hızlı ve köklü çözümlere ulaşılabilir. Çünkü EMDR, travmaları çalışarak psikolojik sorun ya da ilişki sorunlarının kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlıyor. Bu teknolojiden yararlanmak çok önemli!

 

EMDR psikoterapisinde, nedensiz yere kişinin kendini kötü hissetme halleri, örneğin çeşitli sıkıntı halleri, obsesyon, takıntılar, depresyon, fobi, suçluluk gibi durumların üstünde ayrı ayrı durmaya gerek kalmıyor.

 

Semptom/ Çeşitli şekillerde kendini kötü hissetme halleri… Bu hallerin uzun süreler boyunca sürmesi, olumsuz düşünce kalıplarının yerleşmesine yol açıyor. Öfke, pasif agresif tutumlar, alkol, erteleme, acelecilik ve eğer nörolojik bir bozukluk yoksa çocuklarda görülen davranış bozukluklarının tümü bu duruma birkaç örnek olarak gösterilebilir.

 

EMDR psikoterapisi ile

 

Psikosomatik stres tipi ağrılar ve migren, uyuşmalar, karıncalanma, nedensiz kas ağrıları, belli bölgelerini yokmuş gibi hissetme, fiziksel nedeni olmayan ağrılar ve beden duyumlarının tedavisinde de sonuca ulaşılmaktadır. Önemli olan husus fizyolojik sıkıntıya yol açan fiziksel bir nedenin olmamasıdır. Psikolojik nedenli bu tür bedensel şikayetlere psikosomatik şikayetler diyoruz.

 

Yani özetle EMDR yöntemi ile hayata kolaylıkla “sil bastan” diyebiliriz.

Depresyon her bireyde farklı yüzlerle ortaya çıkabilir. Ancak en sık karşılaşılan depresyon belirtileri arasında şunlar yer alır:

• Gün boyu süren mutsuzluk, boşlukta hissetme veya ağlama nöbetleri.

• Eskiden keyif alınan aktivitelere karşı ilgi kaybı.

• Enerji düşüklüğü ve sürekli devam eden yorgunluk hissi.

• Uyku düzeninde bozulma (çok uyuma veya uykusuzluk).

• Odaklanma güçlüğü ve karar vermede zorlanma.

 

Depresyonla mücadele ederken tek başına çabalamak bazen karanlık bir kuyuda yürümek gibi hissettirebilir. Psikoterapi süreci, bu kuyudan çıkmanız için size güvenli bir alan ve profesyonel araçlar sunar. Terapide amacımız sadece semptomları hafifletmek değil, bu duyguların altındaki kök nedenleri anlamaktır.

 

Tedavi sürecinde kişinin ihtiyacına göre farklı ekoller birleştirilebilir:

• Bilişsel Davranışçı Yaklaşımlar: Olumsuz düşünce kalıplarını fark edip değiştirmeye odaklanır.

• EMDR Terapisi: Eğer depresyonun temelinde işlenmemiş travmatik anılar varsa, bu anıların duyarsızlaştırılması sağlanır.

• Varoluşçu ve Analitik Bakış: Kişinin yaşam amacını ve içsel çatışmalarını keşfetmesine yardımcı olur.

 

Depresyon bir kader değil, bir süreçtir. Eğer hayatınızda renklerin solduğunu ve her şeyin ağırlaştığını hissediyorsanız, profesyonel bir destek almak kendinize verebileceğiniz en büyük şanstır. Unutmayın; en uzun yolculuklar bile küçük bir adımla başlar.

Çocuğunuz doğduğu ilk andan itibaren anlam veremediğiniz bir çekingenliğe mi sahip? Ya da küçük bir ses onu ürkütmeye yetiyor mu? Çok hırçın veya utangaç mı? Birbiri ardına sıraladığınız bu duygu halleri, aslında her ufaklık için farklılık gösteriyor. Mesela bazı çocuklar oldukça neşeli, insanlarla iletişimi güçlü, özgüveni yüksek, korkusuz, kendini ifade etmekten çekinmeyen, hayat dolu, sevmekten ve sevilmekten hoşlanan bir kişilik sergileyebiliyor. İnsan hayatının göz ardı edilemeyecek bir yanını temsil eden söz konusu özelliklerin oluşumunda ne etkili peki? Burçlar mı, genler mi? Genetik özelliklerin insanın fıtratının şekillenmesinde illaki göz ardı edilemeyecek bir tesiri vardır. Ama bir insanın bebeklikten itibaren gösterdiği kişilik özelliklerinin temeli, anne karnında atılıyor. Buna da “embriyo psikolojisi” adını veriyoruz.

 

Anne babadan alınan genlerle çocuk, ebeveynin karakter yahut fiziksel özelliklerini yansıtabiliyor. Örneğin anne neşeli ve cana yakın biriyse, çocuk da annesi gibi neşeli ve cana yakın olabiliyor. Ya da babası gibi inatçı... Fakat bir çocuğun kimliğinin inşasında genetik karakterin yanı sıra 'psikolojik karakter' in de yansımaları vardır. Embriyonun anne karnında tutunduğu andan itibaren psikolojik faktörler de tıpkı genetik faktörler gibi çocuğun gelişiminde kendini gösteriyor. Bu durumda şu soru ortaya çıkıyor: Fasulye tanesini andıran embriyonun psikolojisini ne oluşturuyor? Cevabı anne olan her kadın verebilir aslında.

 

Embriyo 9 ay boyunca anne karnında kalıyor ve anneden besleniyor. Anne sağlığına dikkat ederse o da sağlıklı oluyor. Dolayısıyla anne yorulduğunda o da yoruluyor. Hatta hareketleri hissedilir olduğu aylarda, annesinin yorulmasından rahatsızlığını tekmeleriyle belli edebiliyor. Dolayısıyla sorduğumuz soru kendi yanıtını yanında getiriyor. Dünyaya gelmeye hazırlanan bebeğin psikolojisini de, diğer her şey gibi annenin psikolojisi etkiliyor. Yani embriyo psikolojisi, embriyonun anne vasıtasıyla yaşadığı ruh halidir.

Yani, gebe kadının yaşadığı her acıyı, sevinci, duygusal değişimi bebek de aynı anda yaşıyor. Ama bebek yaşadıklarını anne kanında bırakıp dünyaya gelmiyor. O küçük fasulye tanesi, doğduktan sonra 9 aylık süreçte hissettiği ruhsal hale göre bir karakter geliştiriyor. Örneğin, anne korku nöbetleriyle hamileliğini geçirmişse  çocuk da söz konusu korku nöbetlerinin izlerini ömür boyunca taşıyor. Anne, mutlu, huzurlu bir hamilelik süreci yaşadıysa buna mukabil mutlu sevebilen bir çocuk doğuyor. 

 

 

Embriyonun psikolojisini meydana getiren nedenlerden biri de istenmeyen gebelikler. Anneliğe hazır olmayan, istek dışı hamile kalan, ya da iki-üç çocuktan sonra bir daha doğum istemeyen kadınlar gebe kaldıklarında o gebeliği sonlandırmak istiyor. Ya da kabullenemiyor. Dolayısıyla o hamileliği mecburen geçiriyorlar. İşte böyle olduğunda embriyo durumdan etkileniyor ve kendini ezik hissediyor. Bu ruh hali, doğduktan sonra da devam ediyor. Üstüne üstlük hayatı boyunca karakterinin en belirgin özelliği haline dönüşebiliyor.

 

 

  

 

"Ruhsal ve duygusal hasar" dendiğinde akla ilk gelen genellikle fiziksel suistimaller, ağır travmalar veya parçalanmış ailelerdir. Şüphesiz bunlar çocukluğun en derin yaralarıdır. Ancak mesleki gözlemlerimize göre; oldukça güvenli bir çevrede yetişmiş olsanız bile, yetişkinlik hayatınızı gölgeleyen "görünmez" çocukluk izleri taşıyor olabilirsiniz.

 

İnsan, doğduğu andan itibaren hayatta kalmak için bir başkasına bağımlı olan en karmaşık canlıdır. Freud’un "açgözlü varlıklar" tanımı, aslında bitmek bilmeyen ihtiyaç döngümüzü ifade eder. Bir ebeveyn ne kadar özverili olursa olsun, bir çocuğun anlık değişen duygusal ve ruhsal ihtiyaçlarının tamamını kusursuz bir akış içinde karşılaması imkansızdır.

Bu karşılanamayan ihtiyaçlar, zamanla yetişkinlik hayatımızın temelini oluşturan çocukluk yaralarına dönüşür.

 

Geçmişin izleri bazen bir öfke patlamasında, bazen de hiç geçmeyen bir değersizlik hissinde saklıdır. Google aramalarında en çok karşımıza çıkan ve Antalya’daki danışanlarımızda sıkça gözlemlediğimiz temel belirtiler şunlardır:

 

• Mükemmeliyetçilik: Hata yapmaktan duyulan aşırı korku.

• Onay İhtiyacı: Kendi kararlarını başkalarına sormadan verememe.

• Sınır Koyma Sorunu: Kimseye "hayır" diyememe ve sürekli feda etme hali.

• Duygusal Boşluk: Her şeye sahip olsa da içindeki o tanımlanamayan boşluk hissi.

 

Çocukken aldığımız her hasar, aslında bugün kurduğumuz bağların mimarıdır. Bir yetişkin olarak partnerinize verdiğiniz aşırı tepkiler veya ayrılık korkularınız, aslında geçmişteki o "açgözlü" yanımızın hayatta kalma çabasıdır.

İlişkilerde yaşanan bu hareket ve döngülerin kaynağını anlamak, iyileşmenin ilk adımıdır. Yaralanma biçimlerimizin evlilik ve romantik ilişkiler üzerindeki spesifik etkilerini, serimizin devamı olan bir sonraki makalede detaylandıracağız.

 

     Dünyaya geldiğimiz zaman neye benzediğimize bir göz atalım. Çünkü bu “ilk bütünlük” durumu sizi evliliğe götüren saklı beklentilere ilişkin önemli bir ipucuna sahiptir.

 

     DOĞUMDAN ÖNCEKİ hayatın sırlarını bize açıklama yeteneğiyle doğan mucize bebekler yoksa da bizler, ceninin fiziksel yaşamına dair bazı bilgilere sahibiz. Örneğin, ceninin biyolojik ihtiyaçlarının, annesiyle arasında gerçekleşen sıvı alış verişiyle otomatik olarak karşılandığını biliyoruz. Bir ceninin nefes almaya, yemek yemeye, kendisini tehlikelerden korumaya ihtiyaç duymadığını ve annesinin ritmik kalp atışının onu daima yatıştırdığını da biliyoruz. Yeni doğanların gözlemlenmesinden çıkardığımıza göre, ceninin sakin bir yaşam biçimi olduğunu söyleyebiliriz. O, sınırların farkında olmadığı gibi kendilik duygusu da yoktur ve annesinin içindeki bir kesenin içinde yaşadığını da bilmez. Çok yaygın bir inanışa göre ise bebek, ana rahmindeyken bütünlük duygusunu ve arzudan bağımsız Aden'i (cennet bahçesini) yaşar. 

     Bu cennet gibi yaşam, annenin güçlü kasılmaları yüzünden bebeğin rahimden dışarı atılmasıyla beklenmedik bir biçimde sonlansa da ilk birkaç ayda gerçekleşen ve “otistik dönem” denilen gelişimsel süreç boyunca bebek, kendi varlığıyla dış dünyayı ayıramamaya devam eder. 

     Yetişkinler olarak bu ilk bütünlük haline, rüyalar misali bu güç anımsanan duyguya dair zayıf bir hafızaya sahip gibi görünüyoruz. Dünyayla daha bütünleşik, ona daha bağlı olduğumuz uzak geçmişi hatırlar gibiyiz. Bu duygu, sanki sözcükler onu daha gerçek kılabilecekmiş gibi bütün kültürlerin efsanelerinde defalarca tanımlanmıştır. 

     Peki bunun evlilikle ne ilgisi var? Bazı nedenlerden dolayı bizler evlilik yaparken, eşimizin mucizeler yaratarak bu bütünlük duygusunu geri getireceği beklentisi içine gireriz. Eşimizin geçmiş zaman ülkesinin anahtarını elinde tuttuğunu ve bizim yapmamız gereken tek şeyin onu, kilidi açmaya ikna etmek olduğunu sanırız. Eşimizin bu konuda başarısız olması ise nihai mutsuzluğumuzun başlıca nedenlerinden biridir.

 

GÖRÜNMEZ BOŞANMA

 

     GÜÇ SAVAŞINA ODAKLANAN ÇİFTLER, az çok aynı aşamaları yaşarlar. Gerçek yakınlaşmayı neredeyse imkansızlaştıracak bir şekilde hayatlarını düzenlerler. Bu genellikle ustaca yapılmış bir çalışmadır. “Eşiniz sizden uzak durmak için neler yapıyor?” sorusunu sorduğumuz zaman üç yüz değişik cevaptan oluşan bir liste hazırlayabiliriz. Örneğin birkaç cevap şöyle olabilir: “Sürekli kitap okuyor”, “Telefonun veya bilgisayarın başına çörekleniyor”, “Çcocuklara gereğinden fazla zaman ayırıyor”, “Annesine gidiyor”, “Aldatuyor”, “Göz temasından kaçınıyor”, “Kanepede uyuyakalıyor”, “Akşam yemeğine geç kalıyor”, “Sevişirken hayal kuruyor”, “Sürekli hasta ve yorgun”, “Ona dokunulmasını istemiyor”, “Çok fazla içki içiyor”, “Yalan söylüyor”, “Sevişmek istemiyor”, “Günde 10 km koşuyor”, “Alış verişe gidiyor”, “Konuşmayı reddediyor”, “Sürekli ev işleriyle uğraşıyor”, “Evlenmeyi reddediyor” ve “Meyhaneye gidiyor”.

 

     Bu kadar çok çiftin, böyle davranışlarla ilişkilerini zedelemeleri, akıllara cevaplanması gereken net bir soru getiriyor: Bu kadar çok erkek ve kadın neden bu kadar çok zamanı yakınlaşmaktan kaçınarak geçiriyor? Bu soruya verilecek iki uygun cevap var: ÖFKE ve KORKU. Neden öfke? İlişkinin romantik dönemlerinde insanlar göreceli olarak daha kolay yakınlaşabiliyorlar, çünkü arzularını doyurma beklentisi içinde oluyorlar. Eşlerini anneleri, babaları, doktorlarıve terapistleri gibi görüyor ve tümünün bir bedende buluştuğunu düşünüyorlar. Aylar ya da yıllar geçtikten sonra, eşlerinin onların değil kendi kurtuluşlarının derdinde olduğunu anladıktan sonra ise, kendilerini öfkeli ve ihanete uğramış hissediyorlar. Sözsüz anlaşma bozulmuş oluyor. Misilleme yapmak için aralarına ruhsal bir set örerek, aslında “Duygusal gereksinimlerimi karşılamadığın için sana kızgınım “ diyorlar. Daha sonra da zevk ve doyumu ilişki dışında aramaya başlıyorlar. 

 

     Çiftlerin yakınlaşmaktan kaçınmalarının diğer bir sebebi ise korkuydu. Özellikle acı çekme korkusu. Bilinçdışı düzeyin bir noktasında birçok insan eşine düşmanıymış gibi tepki veriyor. Bilinçdışı önce arzularınızı doyuracak biri olarak algılanıp, daha sonra bu doyumu sağlamaktan kaçınıyor gibi görünen herhangi bir birey (bu ebeveyniniz de olabilir, eşiniz de, kapı komşunuz da), derhal acı kaynağı olarak değerlendirilirve ölüm hayaletine can verdiği düşünülür. Eşiniz size iyi bakmıyor, temel ihtiyaçlarınıza karşılık vermiyorsa, bir parçanız içten içe ölmekten korkar ve bunu şağlayacak kişinin eşiniz olduğuna inanır. Temel ilgi eksikliği, sözlü saldırılar, bazen de fiziksel istismarla birleştiğinde eş daha da güçlü bir düşmana dönüşür. Buna göre, bazı insanların eşlerinden kaçmalarının bilinçdışı nedeni, daha yeşil çimler aramak değil, ölümden kaçmaktır. Bu aşamaya uygun resim, yemek arayan ineğe dair bir kır manzarası değil, dehşet içinde aslandan kaçan bir kuzu tablosudur. 

 

     Birçok vakada eşin bu korkusu bilinçdışıdır. Birbirlerine dair hafif bir kaygı hisseder, başkalarıyla vakit geçirmeyi ya da başka faaliyetler içinde olmayı tercih ederler. Bu korkunun ara sıra yüzeye yakın durduğu da olur. Bazı danışanlar, kocasının yanında kendisini güvende hissettiği tek yerin terapi odası olduğunu söylerler. Aslında kocaları onlara asla fiziksel zarar vermemiş olsa da, ilişkileri o kadar çatışma yüklü ki, hayatlarının tehlikede olduğunu sanıyorlar.

       

 

İlişkiler, hayatın en temel enerji kaynaklarından biridir. Ancak bazen sevgi ile bağımlılık arasındaki ince çizgi bulanıklaşır. Bir tarafın gitme çabası, diğer tarafın ise hayatını sadece o kişiye tutunarak sürdürebileceği inancı, duygusal bağımlılığın en sarsıcı tablosudur. Peki, bir ilişki ne zaman bağımlılığa dönüşür ve bu döngüde çekilen ayrılık acısı neden bu kadar ağırdır?

 

Bağımlı ilişkilerde birey, kendi öz değerini ve mutluluğunu tamamen partnerinin varlığına ve onayına endeksler. Bu durum, sağlıklı bir bağlılıktan farklıdır. Sağlıklı bağlarda partnerler birbirini zenginleştirirken, bağımlı ilişkilerde birbirini "tüketme" ve "mecburiyet" hissi hakimdir.

 

Aşağıdaki durumlar, ilişkinizin sağlıklı bir zeminden kaydığının işaretleri olabilir:

• Yalnız kalma korkusu: Partneriniz yanınızda olmadığında yoğun bir boşluk ve kaygı hissetmek.

• Sınırların kaybı: Kendi hobilerinizden, arkadaşlarınızdan ve kişisel alanınızdan tamamen vazgeçmek.

• Sürekli onay ihtiyacı: Karşı tarafın ruh haline göre kendi değerinizi belirlemek.

• Kurtarıcı rolü: Partnerinizin hatalarını telafi etmek için aşırı sorumluluk almak.

 

İlişkilerdeki bu "tutunma" refleksi genellikle çocukluk dönemindeki bağlanma modellerimize dayanır. Eğer erken dönemde ihtiyaçlarımız istikrarlı bir şekilde karşılanmadıysa, yetişkinlikte partnerimize "hayatımın kaynağı" gibi sarılabiliriz. Ayrılık gündeme geldiğinde ise bu mekanizma bir savunma olarak devreye girer; ancak bu savunma, kişiyi daha büyük bir ruhsal çıkmaza sürükler.

 

Bağımlı bir ilişkiden kopmak ve ayrılık acısını yönetmek bir akış (hareket) sürecidir. Bu süreçte kendinize şu alanlarda alan açmanız iyileşmeyi hızlandırır:

1. Duygularınızı Kabul Edin: Acı çekmek, yas tutmak ve özlemek sürecin doğal parçalarıdır. Bu duyguları bastırmak yerine, yaşanmasına izin verin.

2. Kendi Merkezinize Dönün: Uzun zamandır ihmal ettiğiniz kişisel ilgi alanlarınıza, sosyal çevrenize ve en önemlisi kendinize yatırım yapın.

3. Sınırların Gücü: "Hayır" diyebilmenin ve kendi sınırlarınızı çizmenin, sizi zayıf değil, daha dayanıklı kıldığını fark edin.

4. Profesyonel Destek: Eğer bu döngüden tek başınıza çıkmakta zorlanıyorsanız, bir uzman eşliğinde bağlanma stilleriniz ve geçmiş travmalarınız üzerine çalışmak kalıcı bir dönüşüm sağlar.

 

Unutmayın; bir başkasına tutunmadan da ayakta durabilmek, ruhsal özgürlüğün ilk adımıdır.